bentehlike
04-15-2008, 22:35
Menopoz sonras?nda kad?nlar kemik kayb? riski ile kar?? kar??yad?r, ancak erken tan? ile gelece?inizi koruyabilirsiniz.
Menopozdan sonra pek çok kad?nda osteoporoz ile sonuçlanabilen kemik kayb? geli?ir. Ancak, göreceli olarak, oldukça az say?da osteoporozlu kad?na tan? konmu? ya da tedavi uygulanm??t?r.
Kemik kayb?n?n pek çok belirtisinin sessiz oldu?unu bilmeniz çok önemlidir. Bu nedenle, daha sa?l?kl? bir gelece?i garanti alt?na almak için, yapabilece?iniz her ?eyi bir an önce yapmal?s?n?z.
Web sitemizin bu bölümünde, kemik kayb? ve osteoporozla ilgili temel gerçekler yer almaktad?r.
Doktorunuzlaya da di?er sa?l?k görevlileriyle konu?madan önce bu bölümü okuyarak i?e ba?lay?n?z. Bu bölümü okuduktan sonra kemik kayb?na kar?? sava?ta umut ve yard?m oldu?unu ö?reneceksiniz.
Osteoporoz, kemiklerin daha gözenekli ve giderek daha güçsüz ve k?r?lgan olmas?na yol açan bir hastal?kt?r ("osteo" kemik, "poroz" da gözenekli anlam?na gelir).
Sa?l?kl? kemik yo?un ve güçlüdür ve büyük miktarda bas?nca dayanabilir. Ancak, osteoporoz geli?ti?inde, kemikler incelir ve k?r?lgan bir hal al?r ki bu, kemiklerin k?r?lma olas?l???n? artt?r?r.
Osteoporozun Nedenleri
Vücudumuzda, bir taraftan ya?l? kemiklerin y?k?m? olurken di?er taraftan yeni kemiklerin olu?turuldu?u bir denge söz konusudur. Bu dengede, kemik y?k?m?n?n çok fazla olmas? ya da yenilenmenin yeterli olmamas?na ba?l? olu?an dengesizlik, osteoporoza neden olur.
Bu dengesizli?e katk?da bulunan en önemli etken menopozdur. 30'lu ya?lar?n ortalar?na kadar, ço?u kad?n kaybetti?inden daha fazla kemik kazan?r. Daha sonra, bu denge genellikle de?i?ir ve kaybedilen kemik miktar? ile yerine konan kemik miktar? a?a?? yukar? e?it olur. Ancak, menopoz s?ras?nda hormonal de?i?iklikler, yani östrojen (kad?nl?k hormonu) düzeylerinin azalmas? kemik kayb?n? h?zland?r?r. Bu kemik kayb? ciddi bir düzeye ula?t???nda, o ki?ide osteoporoz geli?ir.
Osteoporoz'un yol açabilece?i etkiler nelerdir?
Erken evrede osteoporoz, fark edilebilecek nitelikte çok az fiziksel de?i?ikli?e yol açar. Ancak, hastal?k ilerledikçe özellikle omurga, el bilekleri ve kalça kemiklerinde basit travmalarla k?r?klar olu?abilir. Kemik kayb? ki?ide a?r?lara, boy k?salmas?na, hareket k?s?tl?l???na ya da omurgan?n e?rilmesine dahi ("kocakar? kamburu" olarak da bilinir) yol açabilir. Bu fiziksel belirtiler ki?inin kendine güveninin ve gücünün azalmas?na neden olabilir. Ayn? zamanda, sa?l?kl?, aktif bir ya?am sürdürme yetene?i de dahil, ki?inin ba?ka birisine bag?ml? kalma durumu dahi olabilir. Osteoporozla sava?mak için çe?itli yollar vard?r. Bunlardan en önemlisi, osteoporozun erken dönemde saptanmas?, di?eri de tedavisidir.
Kimler R?SK alt?ndad?r?
En çok risk alt?nda olanlar menopoz dönemindeki kad?nlard?r. Menopoz genellikle yakla??k 50 ya??nda ba?lar, ancak her hangi bir nedenle yumurtal?klar? al?nm?? kad?nlarda daha erken ya?ta da ba?layabilir. Menopoz sonras? dönemdeki kad?nlar d???nda risk alt?nda olan ba?ka gruplar da bulunmaktad?r. Kemik kayb?na en çok e?ilimi olan kad?nlar, ailesinde osteoporoz öyküsü olanlar, beyaz ?rktan ve Asyal? kad?nlar, ince, küçük kemik yap?l? kad?nlard?r.
Osteoporoz riskine katk?da bulunabilecek di?er etkenler:
* Sigara
* Çok fazla alkol tüketimi
* Çok az egzersiz
* Çok az kalsiyum al?m? (?imdi ya da çocukluk ça??nda)
* Küçük bir kaza sonucu geçirilmi? kemik k?r???
* Steroidler (ast?m ve artrit tedavisinde s?k kullan?l?rlar) ve tiroid hormonu (çok yüksek dozda) gibi belirli ilaçlar?n kullan?m?
* Erken menopoz (45 ya??ndan önce)
E?er osteoporoz riski ile kar?? kar??ya oldu?unuzu dü?ünüyorsan?z:
Doktorunuzla konu?un Doktorunuz belirli bulgu ve belirtilerden sizde osteoporoz olup olmad???n? söyleyebilir. Röntgen, kemik kayb?n?n fazla oldu?u ileri dönemlerdeki osteoporozda te?hise yard?mc? olur.
Kemik yo?unlu?u testini göz önünde bulundurun
Osteoporozun saptanmas? zor oldu?undan, doktorunuz bir kemik yo?unlu?u testi isteyebilir. Bu inceleme kemiklerinizin yo?unlu?unu kesin bir ?ekilde ölçmek için en kolay yoldur ve özellikle erken dönemde, doktorunuzun hastal??a tan? koymas?nda yard?mc? olabilir. ?leride tekrarlanan incelmelerde, doktorunuzun kemik kayb? oran?n?z? izlemesinde de yard?mc? olabilir. Çe?itli tipte kemik yo?unlu?u testleri mevcuttur. Bunlar güvenilir, a?r?s?z ve vücut bütünlü?ünü bozmayan testlerdir. Ayn? zamanda k?sa süre al?r ki baz?lar? sadece birkaç dakika sürer. Bu testi yapt?rmak, doktorunuzun sizde osteoporoz olup olmad???n? belirlemesine yard?mc? olmak için en güvenilir yoldur. E?er risk alt?nda oldu?unuzu dü?ünüyorsan?z, kemik yo?unlu?u testi yapt?rman?z gerekip gerekmedi?ini doktorunuza sorunuz.
Kemiklerinize iyi bak?n
Gelecekte olu?abilecek kemik kayb?n? yava?latabilme yöntemleri konusunda dokturunuzla konu?un. Kalsiyum al?m? osteoporozda önem ta??makla birlikte, menopozdan sonra kalsiyum kemik kayb?n? tamamen önleyemez ya da yeniden kemik yap?m?n? sa?layamaz. Düzenli olarak yürümek, ko?mak, spor yapmak ve hafif aerobik egzersizleri kemik gücünüzü artt?rmakta yard?mc? olabilir. Doktorunuzdan sizin gereksinimlerinizi kar??layacak bir egzersiz program? haz?rlamakta yard?mc? olmas?n? isteyiniz.
E?er size osteoporoz tan?s? konduysa harekete geçin
Yapabilece?iniz hiç bir ?ey olmad???n? dü?ünme hatas?na dü?meyin. Ya da kalsiyum al?m?n?n ve düzenli egzersiz yapman?n osteoporozu iyile?tirmek için yeterli oldu?unu dü?ünmeyin. Yapabilece?iniz çok ?ey bulunmaktad?r. Doktorunuzla tedavi seçenekleriniz ve kemiklerinizi mümkün oldu?u kadar sa?l?kl? ve güçlü tutman?n yollar? hakk?nda konu?makla i?e ba?lay?n.
Dikkatli olun
Var olan tedaviler konusunda bilgilenmeye çal???n. T?p bilimi sürekli olarak yeni tedavi seçenekleri ke?fetmektedir ve sizin tüm seçenekleri bilmeniz gerekir. Yine bunlar? doktorunuzla tart???n?z.
Rahat olun
E?er size osteoporoz tan?s? konduysa yaln?z de?ilsiniz. Dünyada 200 milyonun üzerinde osteoporozlu kad?n bulunmaktad?r. Kendinizi en ?ansl? olanlardan biri olarak dü?ünmeye çal???n; çünkü ?imdi osteoporozla sava?mak için neler yapabilece?inizi biliyorsunuz.
Menopozdan sonra pek çok kad?nda osteoporoz ile sonuçlanabilen kemik kayb? geli?ir. Ancak, göreceli olarak, oldukça az say?da osteoporozlu kad?na tan? konmu? ya da tedavi uygulanm??t?r.
Kemik kayb?n?n pek çok belirtisinin sessiz oldu?unu bilmeniz çok önemlidir. Bu nedenle, daha sa?l?kl? bir gelece?i garanti alt?na almak için, yapabilece?iniz her ?eyi bir an önce yapmal?s?n?z.
Web sitemizin bu bölümünde, kemik kayb? ve osteoporozla ilgili temel gerçekler yer almaktad?r.
Doktorunuzlaya da di?er sa?l?k görevlileriyle konu?madan önce bu bölümü okuyarak i?e ba?lay?n?z. Bu bölümü okuduktan sonra kemik kayb?na kar?? sava?ta umut ve yard?m oldu?unu ö?reneceksiniz.
Osteoporoz, kemiklerin daha gözenekli ve giderek daha güçsüz ve k?r?lgan olmas?na yol açan bir hastal?kt?r ("osteo" kemik, "poroz" da gözenekli anlam?na gelir).
Sa?l?kl? kemik yo?un ve güçlüdür ve büyük miktarda bas?nca dayanabilir. Ancak, osteoporoz geli?ti?inde, kemikler incelir ve k?r?lgan bir hal al?r ki bu, kemiklerin k?r?lma olas?l???n? artt?r?r.
Osteoporozun Nedenleri
Vücudumuzda, bir taraftan ya?l? kemiklerin y?k?m? olurken di?er taraftan yeni kemiklerin olu?turuldu?u bir denge söz konusudur. Bu dengede, kemik y?k?m?n?n çok fazla olmas? ya da yenilenmenin yeterli olmamas?na ba?l? olu?an dengesizlik, osteoporoza neden olur.
Bu dengesizli?e katk?da bulunan en önemli etken menopozdur. 30'lu ya?lar?n ortalar?na kadar, ço?u kad?n kaybetti?inden daha fazla kemik kazan?r. Daha sonra, bu denge genellikle de?i?ir ve kaybedilen kemik miktar? ile yerine konan kemik miktar? a?a?? yukar? e?it olur. Ancak, menopoz s?ras?nda hormonal de?i?iklikler, yani östrojen (kad?nl?k hormonu) düzeylerinin azalmas? kemik kayb?n? h?zland?r?r. Bu kemik kayb? ciddi bir düzeye ula?t???nda, o ki?ide osteoporoz geli?ir.
Osteoporoz'un yol açabilece?i etkiler nelerdir?
Erken evrede osteoporoz, fark edilebilecek nitelikte çok az fiziksel de?i?ikli?e yol açar. Ancak, hastal?k ilerledikçe özellikle omurga, el bilekleri ve kalça kemiklerinde basit travmalarla k?r?klar olu?abilir. Kemik kayb? ki?ide a?r?lara, boy k?salmas?na, hareket k?s?tl?l???na ya da omurgan?n e?rilmesine dahi ("kocakar? kamburu" olarak da bilinir) yol açabilir. Bu fiziksel belirtiler ki?inin kendine güveninin ve gücünün azalmas?na neden olabilir. Ayn? zamanda, sa?l?kl?, aktif bir ya?am sürdürme yetene?i de dahil, ki?inin ba?ka birisine bag?ml? kalma durumu dahi olabilir. Osteoporozla sava?mak için çe?itli yollar vard?r. Bunlardan en önemlisi, osteoporozun erken dönemde saptanmas?, di?eri de tedavisidir.
Kimler R?SK alt?ndad?r?
En çok risk alt?nda olanlar menopoz dönemindeki kad?nlard?r. Menopoz genellikle yakla??k 50 ya??nda ba?lar, ancak her hangi bir nedenle yumurtal?klar? al?nm?? kad?nlarda daha erken ya?ta da ba?layabilir. Menopoz sonras? dönemdeki kad?nlar d???nda risk alt?nda olan ba?ka gruplar da bulunmaktad?r. Kemik kayb?na en çok e?ilimi olan kad?nlar, ailesinde osteoporoz öyküsü olanlar, beyaz ?rktan ve Asyal? kad?nlar, ince, küçük kemik yap?l? kad?nlard?r.
Osteoporoz riskine katk?da bulunabilecek di?er etkenler:
* Sigara
* Çok fazla alkol tüketimi
* Çok az egzersiz
* Çok az kalsiyum al?m? (?imdi ya da çocukluk ça??nda)
* Küçük bir kaza sonucu geçirilmi? kemik k?r???
* Steroidler (ast?m ve artrit tedavisinde s?k kullan?l?rlar) ve tiroid hormonu (çok yüksek dozda) gibi belirli ilaçlar?n kullan?m?
* Erken menopoz (45 ya??ndan önce)
E?er osteoporoz riski ile kar?? kar??ya oldu?unuzu dü?ünüyorsan?z:
Doktorunuzla konu?un Doktorunuz belirli bulgu ve belirtilerden sizde osteoporoz olup olmad???n? söyleyebilir. Röntgen, kemik kayb?n?n fazla oldu?u ileri dönemlerdeki osteoporozda te?hise yard?mc? olur.
Kemik yo?unlu?u testini göz önünde bulundurun
Osteoporozun saptanmas? zor oldu?undan, doktorunuz bir kemik yo?unlu?u testi isteyebilir. Bu inceleme kemiklerinizin yo?unlu?unu kesin bir ?ekilde ölçmek için en kolay yoldur ve özellikle erken dönemde, doktorunuzun hastal??a tan? koymas?nda yard?mc? olabilir. ?leride tekrarlanan incelmelerde, doktorunuzun kemik kayb? oran?n?z? izlemesinde de yard?mc? olabilir. Çe?itli tipte kemik yo?unlu?u testleri mevcuttur. Bunlar güvenilir, a?r?s?z ve vücut bütünlü?ünü bozmayan testlerdir. Ayn? zamanda k?sa süre al?r ki baz?lar? sadece birkaç dakika sürer. Bu testi yapt?rmak, doktorunuzun sizde osteoporoz olup olmad???n? belirlemesine yard?mc? olmak için en güvenilir yoldur. E?er risk alt?nda oldu?unuzu dü?ünüyorsan?z, kemik yo?unlu?u testi yapt?rman?z gerekip gerekmedi?ini doktorunuza sorunuz.
Kemiklerinize iyi bak?n
Gelecekte olu?abilecek kemik kayb?n? yava?latabilme yöntemleri konusunda dokturunuzla konu?un. Kalsiyum al?m? osteoporozda önem ta??makla birlikte, menopozdan sonra kalsiyum kemik kayb?n? tamamen önleyemez ya da yeniden kemik yap?m?n? sa?layamaz. Düzenli olarak yürümek, ko?mak, spor yapmak ve hafif aerobik egzersizleri kemik gücünüzü artt?rmakta yard?mc? olabilir. Doktorunuzdan sizin gereksinimlerinizi kar??layacak bir egzersiz program? haz?rlamakta yard?mc? olmas?n? isteyiniz.
E?er size osteoporoz tan?s? konduysa harekete geçin
Yapabilece?iniz hiç bir ?ey olmad???n? dü?ünme hatas?na dü?meyin. Ya da kalsiyum al?m?n?n ve düzenli egzersiz yapman?n osteoporozu iyile?tirmek için yeterli oldu?unu dü?ünmeyin. Yapabilece?iniz çok ?ey bulunmaktad?r. Doktorunuzla tedavi seçenekleriniz ve kemiklerinizi mümkün oldu?u kadar sa?l?kl? ve güçlü tutman?n yollar? hakk?nda konu?makla i?e ba?lay?n.
Dikkatli olun
Var olan tedaviler konusunda bilgilenmeye çal???n. T?p bilimi sürekli olarak yeni tedavi seçenekleri ke?fetmektedir ve sizin tüm seçenekleri bilmeniz gerekir. Yine bunlar? doktorunuzla tart???n?z.
Rahat olun
E?er size osteoporoz tan?s? konduysa yaln?z de?ilsiniz. Dünyada 200 milyonun üzerinde osteoporozlu kad?n bulunmaktad?r. Kendinizi en ?ansl? olanlardan biri olarak dü?ünmeye çal???n; çünkü ?imdi osteoporozla sava?mak için neler yapabilece?inizi biliyorsunuz.